۰۶
اسفند

پته (یا پته دوزی)

در اینجا خلاصه ای از مطالب گرداوری شده توسط هلدینگ امیران در خصوص این هنر خاص در اختیار هنرمندان صنایع دستی قرار خواهد گرفت.

پته (یا پته دوزی)  نوعی از رودوزی‌های شهر کرمان است. پارچه زمینه پته پارچه‌ای ضخیم و پشمی است که عریض خوانده می‌شود. هنرمندان پته دوز که اکثراً زنان و دختران خانه‌دار هستند باکمک سوزن نقوشی ذهنی را که ملهم از پندارها و بینشهای شخصی شان است، به وسیلهٔ کوک های نخی رنگین بر زمینه ی‌پارچهٔ پشمی ضخیمی نقش میزنند.

یکی از رو دوزی‌های زیبای ایران پته دوزی است و هنری است که اختصاص به زنان خوش ذوق در استان کرمان دارد و زیبایی خیره کننده و چشم نوازی دارد . این رودوزی زیبا را بر روی پارچه‌های پشمی یک رنگ که عریض نامیده می‌شود می دوزند نخ‌هایی که بکار می‌رود نخ‌هایی از جنس پشمی هستند و این نخها ظریف و رنگارنگ هستند و معمولاً به رنگهای عنابی، مشکی، سبز، زرد ,نارنجی، قرمز و آبی سفید بکاربرده می‌شوند، طرحهای مختلف اعم از انواع بته جقه یا طرحهای هندسی را استفاده می‌کنند

بطور کلی پته دوزی به نوعی دوخت اطلاق می‌شود که همهٔ زمینه اش و گاهی قسمتهای بیشتری از آن را با نخ‌های پشمین کرکی الوان یانخ ابریشمی و خیلی کم نخ گلابتون دوخته می‌شود. پته دوزی هم اکنون درکرمان ، زرند ، رفسنجان و سیرجان رواج دارد.

(IHCGI)Iran handicrafts General Information

مواد و مصالح پته

مواد تشکیل دهنده پته شامل عریض (پارچه زمینه) و ریس (نخ‌های رنگین)است.

عریض

که در گذشته از آن برای دوخت دامن، کت و پالتو نیز استفاده بعمل می‌آمد پارچه‌ای دستباف است که به وسیلهٔ دستگاههای بافندگی چوبی تولید می‌شد. ولی در سالهای اخیر این دستگاههای چوبی جای خود را به دستگاههای تک فاز برقی دادند و پس از آن نیز تدریجا بافته‌های کارخانه یی جانشینی عریض‌های دستباف شده و هم اکنون پته‌های استان کرمان‌را بیشتر اینگونه پارچه‌های کارخانه یی تشکیل می‌دهد.

ریس

که معمولاً در رنگ‌های عنابی، مشکی، سبز روشن، سبز تیره، زرد، نارنجی، قرمز، آبی‌تیره، سبز ماشی، لاکی و….. در دسترس پته دوزان قرار می‌گیرد نوعی نخ پشمی‌ ریسیده شده به وسیلهٔ ماشین است که میزان مصرف آن به نسبت نوع نقش و ضخامت یا نازکی نخ مورد مصرف متفاوت می‌باشد. ولی بط‌ور متوسط رودوزی هر متر پته به‌حدود ۳۷۵ تا ۴۰۰ گرم نخ احتیاج دارد.