۰۶
اسفند

قلاب دوزی

بانک جامع صنایع دستی ایران معرف این هنر زیبای چشم نواز .
دوختی است زنجیره ای که غالبا با نخ گلابتون به وسیله قلاب مخصوص انجام می گیرد .

بایستی این نوع دوخت روی پارچه هایی انجام می شود که اثر فرو کردن قلاب تار و پود آن از یکدیگر باز نشود و اثر قلاب روی پارچه جا نماند . از طریق گرته برداری باذغال و یا از طریق قالبهای چوبی انتقال طرح به پارچه انجام می شود .

با آغشته کردن قالب به رنگ سفید و نوعی چسب آن را روی پارچه می زنند . این طرح ها به وسیله آب و حتی کشیدن ناخن روی آن تمیز میشوند .در قلاب دوزی قلاب از یک طرف وارد پارچه می شود و نخ را که درسمت دیگر پارچه است بیرون می کشد .

تاریخچه قلابدوزی در ایران به حدود سال ۵۵۰ پیش از میلاد می‌رسد در منطقه لولان نمونه‌هایی از قلاب‌دوزی و ملیله‌دوزی توسط محققین یافت شده است .
(IHCGI)Iran handicrafts General Information
سه روش اجرا قلاب دوزی: قلاب‌دوزی ساده، قلاب‌دوزی برجسته و قلاب‌دوزی معرق. قلاب‌دوزی معرق که در واقع زیباتر و پرکارتر است؛ در این روش ماهوت رنگی را در شکل‌های موردنظر بریده و بر زمینه کار، روی گلبرگها و برگ‌ها قرار می‌دهند و دور آن‌ها را با کمک قلاب به پارچه زمینه وصل می‌کنند

درنوک قلاب آن برخلاف قلاب‌های معمولی انحنای وجود ندارد بلکه فلزی و تیز است. یک بریدگی مورب نیز در ۵ میلی‌متری نوک قلاب وجود دارد. جَریده ابزار دیگر قلاب‌دوزی است و مانند گیره، یک قسمت از پارچه را در دهانه آن قرار می‌دهند و به کمک زانو آن را به هم فشار می‌دهند تا پارچه خارج شود.

سپس سر نخ رنگی را گره می‌زنند و قلاب را از روی پارچه به درون فرو می‌برند و گره را در شیار مورب قلاب گیر می‌دهند و قلاب را از پارچه بیرون می‌کشند. به این ترتیب از نخ یک نیم‌دایره درست می‌شود. این کار را آنقدر تکرار می‌کنند تا خطوط طرح به شکل زنجیروار دوخته شود
(IHCGI)Iran handicrafts General Information
بهتر است پارچه زمینه برای قلاب دوزی ماهوت مرغوب به رنگ‌های سیاه، آبی تیره، زرشکی، قرمز تند و قهوه‌ای باشد. جنس نخ‌ها نیز ابریشم طبیعی و تابیده در رنگ‌های مختلف است.

از کارهای قلابدوزی برای رومیزی ، رویه کرسی، جاقرآنی وحتی لباس های مجلسی استفاده می‌شود .