۰۶
اسفند

قلاب دوزی

بانک جامع صنایع دستی ایران معرف این هنر زیبای چشم نواز .
دوختی است زنجیره ای که غالبا با نخ گلابتون به وسیله قلاب مخصوص انجام می گیرد .

بایستی این نوع دوخت روی پارچه هایی انجام می شود که اثر فرو کردن قلاب تار و پود آن از یکدیگر باز نشود و اثر قلاب روی پارچه جا نماند . از طریق گرته برداری باذغال و یا از طریق قالبهای چوبی انتقال طرح به پارچه انجام می شود .

با آغشته کردن قالب به رنگ سفید و نوعی چسب آن را روی پارچه می زنند . این طرح ها به وسیله آب و حتی کشیدن ناخن روی آن تمیز میشوند .در قلاب دوزی قلاب از یک طرف وارد پارچه می شود و نخ را که درسمت دیگر پارچه است بیرون می کشد .

تاریخچه قلابدوزی در ایران به حدود سال ۵۵۰ پیش از میلاد می‌رسد در منطقه لولان نمونه‌هایی از قلاب‌دوزی و ملیله‌دوزی توسط محققین یافت شده است .
(IHCGI)Iran handicrafts General Information
سه روش اجرا قلاب دوزی: قلاب‌دوزی ساده، قلاب‌دوزی برجسته و قلاب‌دوزی معرق. قلاب‌دوزی معرق که در واقع زیباتر و پرکارتر است؛ در این روش ماهوت رنگی را در شکل‌های موردنظر بریده و بر زمینه کار، روی گلبرگها و برگ‌ها قرار می‌دهند و دور آن‌ها را با کمک قلاب به پارچه زمینه وصل می‌کنند

درنوک قلاب آن برخلاف قلاب‌های معمولی انحنای وجود ندارد بلکه فلزی و تیز است. یک بریدگی مورب نیز در ۵ میلی‌متری نوک قلاب وجود دارد. جَریده ابزار دیگر قلاب‌دوزی است و مانند گیره، یک قسمت از پارچه را در دهانه آن قرار می‌دهند و به کمک زانو آن را به هم فشار می‌دهند تا پارچه خارج شود.

سپس سر نخ رنگی را گره می‌زنند و قلاب را از روی پارچه به درون فرو می‌برند و گره را در شیار مورب قلاب گیر می‌دهند و قلاب را از پارچه بیرون می‌کشند. به این ترتیب از نخ یک نیم‌دایره درست می‌شود. این کار را آنقدر تکرار می‌کنند تا خطوط طرح به شکل زنجیروار دوخته شود
(IHCGI)Iran handicrafts General Information
بهتر است پارچه زمینه برای قلاب دوزی ماهوت مرغوب به رنگ‌های سیاه، آبی تیره، زرشکی، قرمز تند و قهوه‌ای باشد. جنس نخ‌ها نیز ابریشم طبیعی و تابیده در رنگ‌های مختلف است.

از کارهای قلابدوزی برای رومیزی ، رویه کرسی، جاقرآنی وحتی لباس های مجلسی استفاده می‌شود .

تخت‌کشی گیوه
هلدینگ امیران با معرفی هنرهای کم رنگ و فراموش شده ، سعی در بازیابی و باقی ماندن آن صنایع دستی تاریخی در عرصه هنر امروز و فردا دارد .
تخت‌کشی گیوه :در رشته گیوه‌بافی ۲ نوع تخت استفاده می‌شود؛ تخت پارچه‌ای که نوع اصیل و کهن در تخت کشی گیوه‌است و برتری‌های خاص خود را دارد و تخت لاستیکی که بیشتر لاستیک چرخ‌های ماشین و ارزان تراست استفاده می‌شود.

تخت گیوه را از پارچه‌های کتانی محکم، کرباس و یا پارچه‌های کهنه می‌سازند به این ترتیب که ابتدا آن‌ها را به شکل نوار نوار و بسته به طول پهنای تخت می‌برند. این نوارها را مرتب پشت سر هم قرار داده و با درفش وسط آن‌ها را سوراخ می‌کنند و دوال چرمی را از آنها رد می‌کنند. با این کار این نوارها بهم دوخته می‌شوند و پاشنه جلو و عقب که عقبی از جلویی پهنتر می‌باشد و دو چرمی بوده به کف تخت پیوند می‌دهند.
(IHCGI)Iran handicrafts General Information
بهتر است درفش‌ها را داخل خاکستر بگذارند تا داغ شوند و راحت از میان نوارها عبور کنند کار دوال رد کردن را باید چندین بار انجام دهند تا پیوندها کاملا محکم بشوند.

برای همتراز شدن سطح تخت ،وقتی کار دوال رد کردن تمام شد با نمد خیس تخت را نم‌دار می‌کنند و با شفره روی تخت می‌کشند و ریش‌ریش‌های حاصل از جدا شدن تار و پود پارچه ریخته شود و اطراف آن تمیزومرتب گردد.
(IHCGI)Iran handicrafts General Information
سپس با نخ و سوزن اطراف تخت را به روش کج‌بافی می‌دوزند تا هیچ نخی بیرون نزند یا به اصطلاح در نرود و نوارها شکافته نشود