۰۵
اسفند

رسمی بندی

در اینجا خلاصه ای از مطالب گرداوری شده توسط هلدینگ امیران در خصوص این هنر خاص در اختیار هنرمندان صنایع دستی قرار خواهد گرفت.

درگذشته برای پوشش دهانه های بزرگ ، از چوب و برای دهانه های کوچک از سنگ استفاده می کردند اما این مصالح دو عیب کلی و اساسی داشتند.

ابتدا آن که چوب در مقابل پوسیدگی و آتش سوزی و موریانه پرخطر بود و همچنین دستیابی به چوب های راست و هم اندازه بی اشکال نبود و همین طور در مورد سنگ که حجیم و سنگین و جابه جایی آن با اِیرادات زیاد همراه بود. به این جهت رفته رفته برای پوشش سطوح چهار گوش، استفاده از آجر مورد توجه قرار گرفت. گوشه سازی در آغاز طرحی ابتدایی داشت. به این صورت که گوشه های مربع را با خیزی دلخواه به دایره نزدیک می کردند تا در نهایت به شکل دایره ی کامل درآید و سپس با استفاده از قوس های گنبدی پوشش سقف ایجاد میشد .

اما این روش بخصوص برای دهانه های بزرگ مشکلاتی ایجاد می کرد و بعضاً با خطراتی همراه بود. چرا که تا چهار گوش به دایره درنیامده بود پس احتمال ریزش زیاد بود . از این رو با استفاده از رسمی سازی ،چهار طاقی را به چشمه ی هشت، دوازده ، شانزده و … تبدیل و سپس پوشش گنبدی سقف را بر آن بنا می کنند که اصطلاحاً چنین بنایی را که در میان چهار قوس قرار گرفته باشد و پوشش گنبدی داشته باشد را چشمه می گویند.

(IHCGI)Iran handicrafts General Information

روشی که چهار طاقی را به چشمه تبدیل می کند رسمی بندی می نامند. رسمی بندی در واقع تکامل یافته ی گوشه سازی است که در آن با استفاده از قالب واحد، طاق هایی در فواصل چهار طاق اصلی قرار می دهند که در نتیجه، مربع به هشت ضلعی تبدیل میشود. رسمی بندی علاوه بر کم مخاطره بودن نسبت به روش های قبل، در برگیرنده ی تناسب و زیبایی و سهولت در اجرا نیز می باشد و از این طریق، دهانه های بسیار بزرگ را هم می توان پوشش داد.