۲۸
آذر

آجر کاری

در اینجا خلاصه ای از مطالب گرداوری شده توسط هلدینگ امیران در خصوص این هنر خاص در اختیار هنرمندان صنایع دستی قرار خواهد گرفت.

آجررا میتوان  از کهن ترین مصالح ساختمانی دانست که قدمت آن بنا به عقیده برخی از باستان شناسان به ده هزار سال پیش می رسد.در ایران بقایای کوره های سفال پزی و آجرپزی در شوش و سیلک کاشان که تاریخ آن ها به هزاره چهارم پیش از میلاد می رسد پیدا شده است.

هنر آجرکاری در دوره قاجار نه به پایه دوران شکوفایی آجرکاری سلجوقی و نه در مقیاس هنرآفرینی صفوی بود.دردوره قاجاریه کارهای آجری با نقوش متنوع و نو نیز رونق داشته و از آجر و نقش دهی آن در نمای بنا، حاشیه قاب ها، کلاف کتیبه های کاشی، سردر بنا و اسپرها از آجرتراش و بیش بر با ترکیب ساده یا نقش دهی در بنا استفاده فراوان شده است.

در دوره قاجار هنر تیشه رونق یافت و بنایان آجرکار سلیقه های بدیع از خود بروز دادند.در نمود نماهای ساختمانی مسکونی بیرونی و اندرونی، گلچین های زیبای آجری در سردر منازل وجود داشت. در این دوره ساختن بازارها با انواع طاق پوش های رسمی بندی آجری، کاربندی آجری و طاسه دار آجری به همراه استفاده از نقوش گلچین آجری در متن عناصر استفاده کرده اند.

بیرجند از جمله شهرهای کویری است که دارای تزئینات وابسته به معماری ازقبیل: آجرکاری ،گچ بری، آینه کاری، نقاشی روی گچ، هنرمعرق و منبت و مشبک روی چوب می باشد. یکی از شاخص ترین ومنحصر به فردترین هنرهای تزئینی مربوط به معماری در بیرجند هنر آجرکاری قاجار است.

(IHCGI)Iran handicrafts General Information

به کاربردن آجر به عنوان اصلی ترین مصالح درکار ساختمانی در بیرجند سبب شد تا از آن در تمام قسمت ها و اجزای بنا از پی گرفته تا جرزها و ستون ها و از سردرها گرفته تا پوشش طاق های کوچک و دهانه های بزرگ، استخوان بندی بنا تا نماسازی آن با گونه های مختلف آجرتزئینی در معماری بیرجند به شیوه هایی مانند:

۱) رگ چین ( که باترکیب آجرهای یک رنگ وایجاد طرح ها ونقش های مختلف درسطحی صاف)

۲) گل اندازی (که دراین شیوه درموقع رگ چین کردن آن را آن چنان می چسبانند که از ترکیب آن ها گل های مختلف به دست می آید

۳) گره سازی ( یکی ازشیوه های بسیار ظریف آجرکاری تزئینی است که به صورت نقش های هندسی ساده مانند مثلث، لوزی، مربع، مستطیل می باشد) استفاده شود