صنایع دستی فلزی

در اینجا خلاصه ای از مطالب گرداوری شده توسط هلدینگ امیران در خصوص این هنر خاص در اختیار هنرمندان صنایع دستی قرار خواهد گرفت.

صنایع دستی فلزی تعاریف مختلفی دارد اما می توان گفت که تزیین و شکل دهی فلزات برای ساخت اشیای تزیینی و کاربردی به وسیله ابزار خاص و روش های متفاوت به صورت حجمی و مسطح را هنر فلز کاری می گویند که در رشته های مختلف از فلز برای ساخت آثار تاریخی و صنایع دستی استفاده می شود .

تنوع آثار فلزی سنتی بر گرفته از نوع کاربرد ، شکل ظاهری و روش ساخت آن ها است .

شکل دهی و تزیین فلزات برای ساخت اشیای تزئینی و کاربردی به وسیله ابزار و روش های متفاوت به صورت حجمی و مسطح را هنر فلزکاری می گویند.

تنوع آثار و اشیای فلزی سنتی ناشی از عوامل سه گانه تشکیل دهنده صنایع دستی، یعنی نوع کاربرد ، شکل ظاهری و روش ساخت آنهاست.

ساخت و تزیین دو مرحله اصلی از تولید آثار هنری فلزی است که گاه در امتداد یکدیگر و گاهی نیز به صورت ترکیبی به کار گرفته می‌شوند:

ساخت و شکل دهی اشیاء و ظروف فلزی به سه روش کوبشی، ریختگی و سازو بست اتفاق می افتد روش کوبشی شامل چکش کاری (دواتگری)، ورق کاری و پرس و خم کاری است. روش ریختگی همان قالبی است و ملیله سازی، قفل سازی، چاقو و یراق آلات سازی نیز که در مناطق شهری و روستایی تولید میشود از انواع ساز و بست محسوب میشود.

تزیین که در بیشتر موارد پس از ساخت و شکل دهی انجام می شود، شامل مشبک کاری، حکاکی، قلم زنی و کوفتگری است. گاهی روش های مختلف ساخت و تزیین در برخی از آثار هنری فلزی مانند علم و زیورآلات نیز کاربرد دارد .

به طور کل هنرهای مرتبط با فلز از نظر نوع عبارت است از : دواتگری، حکاکی، انواع قلمزنی، ملیله کاری، میناکاری، طلاکوبی روی فولاد، فیروزه کوبی، مس کوبی، نقره کوبی، قفل سازی، ساخت اسلحه های سرد، ساخت اسلحه های گرم، زیورآلات و زینت آلات فلزی و ضریح سازی.

(IHCGI)Iran handicrafts General Information

از نظر هدف می توان گفت که تغییرات بسیاری در شیوه های زندگی از گذشته نسبت به حال، هدف تولید و چگونگی استفاده از آثار هنری فلزی را تغییر داده است ، لکن به طور کلی و در شرایط کنونی فرهنگی و اجتماعی جامعه، این رشته صنایع دستی را میتوان به سه گروه تقسیم کرد:

1- اشیا و ظروف فلزی کاربردی، مانند براق آلات اسب ، ادوات فلزی و …

2- اشیا و ظروف فلزی تزیینی، مانند تابلوهای قلم زنی ، زیورآلات و …
3- اشیا و ظروف فلزی کاربردی-تزیینی، مانند ظروف ملیله، قندیل های مشبک و…

ضریح سازی

  در اینجا خلاصه ای از مطالب گرداوری شده توسط هلدینگ امیران در خصوص این هنر خاص در اختیار هنرمندان صنایع دستی قرار خواهد گرفت. ضَریحْ ، سازه مشبّکی از طلا، نقره، مس یا چوب و جز آن است که بر روی قبر امام، امامزاده یا بزرگان مذهبی می‌گذارند. از تاریخچه پیدایش ضریح و تغییر [...]

علامت سازی

در اینجا خلاصه ای از مطالب گرداوری شده توسط هلدینگ امیران در خصوص این هنر خاص در اختیار هنرمندان صنایع دستی قرار خواهد گرفت. از جمله هنر های فلزی علامت سازی و در کنار آن ساخت تندیس های فولادی می باشد.ساخت ابزار آلات مراسم عزاداری تعزیه خوانی از عمده محصولات تولیدی رشته علامت سازی است.جنس [...]

کوفته گری(طلا یا نقره روی فولاد)

در اینجا خلاصه ای از مطالب گرداوری شده توسط هلدینگ امیران در خصوص این هنر خاص در اختیار هنرمندان صنایع دستی قرار خواهد گرفت. هنر کوفته گری یا فولاد سازی در واقع برگرفته از ساخت اشیای آهنی است که به صورت هنری توسعه یافته است. این هنر از دوره هخامنشیان با ساخت جنگ افزار ها [...]

ملیله کاری

در اینجا خلاصه ای از مطالب گرداوری شده توسط هلدینگ امیران در خصوص این هنر خاص در اختیار هنرمندان صنایع دستی قرار خواهد گرفت. ملیله کاری یکی از صنایع دستی اصلی زنجان و بروجرد است . در این شهرها کالاهای نقره مانند سینی، قندان، گیره استکان، گل‌سینه و… با روش ملیله‌کاری ساخته می‌شود. نقره به [...]

قلمزنی

در اینجا خلاصه ای از مطالب گرداوری شده توسط هلدینگ امیران در خصوص این هنر خاص در اختیار هنرمندان صنایع دستی قرار خواهد گرفت. عبارت است از تزیین و کندن طرح ها بر روی اشیای فلزی به ویژه مس، طلا، نقره، برنج یا به عبارت دیگر ایجاد خطوط و نقوش به وسیله قلم با ضربه [...]

قفل سازی

در اینجا خلاصه ای از مطالب گرداوری شده توسط هلدینگ امیران در خصوص این هنر خاص در اختیار هنرمندان صنایع دستی قرار خواهد گرفت. در رابطه با گذشته قفل سازی شواهد به دست آمده ، مؤید آن است که این هنر حداقل از قرن ششم میلادی به بعد در کشورمان رونق داشته است. درآن زمان [...]

زیور آلات سنتی

در اینجا خلاصه ای از مطالب گرداوری شده توسط هلدینگ امیران در خصوص این هنر خاص در اختیار هنرمندان صنایع دستی قرار خواهد گرفت. طلاسازان و جواهرسازان ایرانی دردوران های مختلف تاریخی چه پیش از اسلام و چه بعد از آن در ساختن اشیاء تزئینی و زیور آلات گرانبها، از مهارت خارق العاده ای برخوردار [...]

دواتگری سنتی

ساخت اشیای فلزی به روش سرد به «دواتگری» معروف است که شاید بتوان گفت از نخستین شغلهاست و سابقه چند هزار ساله دارد. مردم نواحی بمپور، شهداد، تل ابلیس، تپه سیلک و تپه زاغه از حدود هفت هزار سال پیش با ساخت اشیای فلزی، به ویژه اشیای مسی آگاه و آشنا بودند. پس از کشف [...]

حکاکی روی فلز

در اینجا خلاصه ای از مطالب گرداوری شده توسط هلدینگ امیران در خصوص این هنر خاص در اختیار هنرمندان صنایع دستی قرار خواهد گرفت.   حکاکی را هنری ظریف و زیبا بر روی آهن میدانند. این هنر و صنعت همیشه در کشور ما به روش های سنتی اجرا میشده. هنر حکاکی بر روی فلزات مختلف [...]

چلنگری ( آهنگری سنتی )

در اینجا خلاصه ای از مطالب گرداوری شده توسط هلدینگ امیران در خصوص این هنر خاص در اختیار هنرمندان صنایع دستی قرار خواهد گرفت. به فرایند فرم دادن مفتول ها و ورقه های فلزی با تکنیک حرارت دادن فلز وکوفتن آن جهت ساخت انواع محصولاتی نظیر داس، چکش، نعل و زنگوله چهارپایان و …آهنگری سنتی [...]